Tüberküloz
Nedir?
Soluduğumuz hava ile
akciğerlere giren Tbc basilinin (mikrobunun) yol
açtığı, asıl olarak akciğerlerde yerleşen, fakat kan ve lenf yoluyla tüm vücuda
dağılabilen mikrobik, bulaşıcı, süreğen bir hastalıktır.
Hastalık
Etkeni
Micobacterium Tüberculosis (M.Tbc) etken
bakteridir.
Görülme Sıklığı
Dünya nüfusunun 2'si Tbc basili ile enfektedir. Her yıl
8,7 milyon insan bu hastalığa yakalanmakta, 2 milyon insan
ölmektedir.
Türkiye'de hastalık insidansı binde
30'un üzerine çıkmakta olup, hastalığın sık görüldüğü ülkeler arasında yer
almaktadır.
Nasıl
Bulaşır?
Hastalığı yalnızca
aktif tüberküloz bulunan kişiler bulaştırabilir.
Akciğer dışı organ
tüberkülozu olanlar,15 gündür tedavi alıyor olanlar pratik olarak bulaştırıcı
değildir.
Hastalık damlacık yoluyla bulaşır. Hastanın hapşırma öksürmesi
sonucu havaya yayılan basiller kapalı bir ortamda uzun süre aynı
havayı
soluyan sağlam kişilerce alınır.
Ancak mikrobu soluyan kişilerin az bir
kısmında hastalık gelişir.
Hastalık solunan mikrobun sayısına, hastalık yapma
gücüne, kişinin direncine, bağışıklık sisteminin kuvvetine göre farklılık
gösterir. Hastalık tabak, bardak veya diğer nesnelerle
bulaşmaz.
Kimler Risk
Altında?
-
Hasta kişiyle aynı evde yaşamış
veya uzun süreli temasta bulunmuş olanlar.
- Hastalığın yaygın olduğu ülkelere
gidenler.
- Bağışıklık sistemini zayıflatan kanser, AİDS gibi hastalıklara
yakalananlar
- Toplu yaşanan yurt, hastane, cezaevi gibi yerlerde
kalanlar
- Beslenmesi bozuk, kötü yaşam koşullarına sahip kişiler
- Alkol ve
madde bağımlıları
Tüberküloz
olabilir miyim?
- Birkaç hafta içinde gittikçe
kötüleşen inatçı öksürük,
- Belli bir neden olmaksızın kilo kaybı
- Ateş ve
gece terlemesi
- Alışılmışın üzerinde yorgunluk sağlıksız hissetme
- Öksürükle
birlikte kan gelmesi
- Hastalık sinsi ve yavaş
ilerler.
Tanı:
Kişinin tüberküloz olduğu ancak vücut
örneklerinde balgam, idrar, mide sıvısı, BOS, pleura periton sıvısı gösterilmesiyle söylenebilir. Alınan doku biyopsilerinde
tüberküloza özgü değişikliklerin izlenmesiyle de tanı
konabilir.Aktif hastalığı olanlarla yakın
temasta bulunanlar, birlikte yaşayanlara PPD Testi yapılır. PPD Testi, Tbc basilini alıp almadığımızı gösterir, ancak hastalığı
göstermez. Testin (+) çıkması, hastalık yönünden araştırmayı
gerektirir.
Tedavi:
Günümüzde hastalık tedavi
edilebilir hale gelmiştir. Ancak günlük uygulamalarda tedavinin uzun ve çok
ilaçla yapılıyor olması hasta uyumunu güçleştirmektedir. Tedavi en az 6 ay olmak
üzere hastanın durumuna göre 9,12 hatta 24 aya kadar uzatılabilir. Düzensiz ya
da eksik yapılan tedavi ilaç direncine yol açarak, hastalığın tedavisini
güçleştirir.Ülkemizde Verem Savaş Dispanserleri
ücretsiz olarak hastalığın tetkik ve tedavisini
yapmaktadır.
BCG Aşısı
Hastalıktan Korur mu?
BCG aşısı, çocuklarda kanla
yayılan(milier) ve beyin zarını tutan(menenjit)
tüberküloz gibi ciddi hastalıkları önler. Ancak erişkinlerde hastalık için
koruyucu değildir.
Korunma
Tüberküloz hastalığı dünyada ve
ülkemizde ciddi bir Halk Sağlığı sorunudur.
Her ne kadar artık eskisi
gibi ciddi bir ölüm nedeni olmasa da hastalık kontrolü çabalarının azaldığı
ülkelerde, özellikle AİDS hastalığının da yaygınlaşmasıyla görülme sıklığında
artma gözlenmektedir. Korunma yöntemlerinin başında,hastaların erken tanısı, hızlı, etkin biçimde
tedavisi ve hasta kişiden sağlam kişiye bulaşma yollarının engellenmesi gelir.Hastalığın, toplu taşıma araçlarını
kullanmakla veya günlük işlerle uğraşırken bulaşma riski yok gibidir.
Tüberkülozlu çocukların hastalığı yayma olasılığı
çok
düşüktür.
Kaynaklar
3. T.C.Sağlık Bakanlığı Bursa Verem Savaş Derneği
5. Dicle Ü.ABD. Dr.Ahmet Yaramış
sayfa başı
