Hepatit nedir?
Hepatit karaciğerin iltihabıdır. Bunun sonucunda birçok belirtiler gözlenir. Bunların bazıları virüslere bağlı , bazıları değildir. Bazı toksik ilaçlar ve bağışıklık sistemi (immün sistem) bozukluklarıda karaciğer iltihabına neden olabilir. Hepatitin en büyük nedeni , viral hepatittir. "Hepatit" terimi ile işte bu "viral hepatit"ler söylenmek istenmektedir. Karaciğerin taze , alevli iltihabına "Akut Viral Hepatit" 6 aydan fazla sürmesi halinde "Kronik Viral Hepatit" adı verilmektedir.
Her sarılık Hepatit midir?:
Türkiye'de halk arasında , viral hepatitle sarılık özdeşleştirilir ve her sarılık "viral hepatit" zannedilir. Halbuki sarılık bir hastalık değil belirtidir. Birçok hastalık sarılık (belirtilerine) neden olabilir. Örneğin, ana safra kanallarında taş olması sarılığa neden olabilir. Ancak viral hepatit'le hiçbir ilgisi yoktur ve bulaşmaz. Yeni doğanlarda rastlanan sarılığı da hepimiz biliriz. Bu tür sarılığın da "viral hepatit"le bir ilgisi yoktur ve bulaşmaz.
Hepatit yapan nedenler nelerdir?:
En başta virüsler (A,B,C,D ender rastlanan E,F,G gibi) olmak üzere , toksik kimyasal maddeler (Karbon tetraklorür , vinylchlorür gibi) , bazı ilaçlar (örneğin tüberküloz tedavisinde kullanılan İNH, bazı sinir hastalığının tedavisinde kullanılan chlorpromazin gibi) özellikle batı ülkelerde daha fazla görülen alkol , bazı mikroplar (Tüberküloz,brucella), radyasyon ; genetik olarak geçen nadir hastalıklar , demir depolama hastalığı (Hemokromatozis)(irsi olarak geçen ,başta karaciğerde olmak üzere demir birikmesiyle organ hasarına yol açan ender bir hastalık), bakır depolama hastalığı (Wilson hastalığı)(bakır metabolizması bozukluğu nedeniyle özellikle karaciğerde ve gözün kornea tabakasında bakır depolaması ile karaciğerde hasara neden olan ender bir hastalık) .
VİRAL HEPATİT'LER HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER:
Hepatitis A : Ülkemizde en sık görülen viral hepatit (bulaşıcı sarılık)dir. Daha çok "anal-oral" yol dediğimiz, bulaşık yiyecek , içeceklerle ve akut sarılıklı kişilerden , kişilere vücut salgılarıyla geçer. Kronikleşme göstermez (yani siroza ilerlemez). Hiç belirti vermeden geçirilebilir, sarılık yapmadan "grip gibi" seyredip geçirilebilir. Birkaç gün ile 4-6 hafta süre ile belirgin sarılık yaparak seyredebilir. Çok nadir olarak çok şiddetli olabilir.
Hepatitis B : Olguların %95'inden fazlası kendiliğinden iyileşir. B
hepatit geçiren kişilerden çok azı (%5-10) kronikleşir (müzmin-süregen hale
gelir). Çocuklar bu kuralın dışındadır. Enfeksiyonu çocukluk çağında alan
(veya belirsiz geçiren) kişilerde enfeksiyon daha çok süregen (müzmin-kronik)
seyredecektir. Örneğin yeni doğan döneminde enfeksiyona yakalanıldığında ,
kronikleşme %90'ın üzerinde olacaktır.
Hepatitis C : Öncelikle genç erişkin ve yetişkinlerde görülür.Hepetit B'den farklı olarak,bu enfeksiyon genellikle immun sistemin(bağışıklık sistemi)gözünden kaçar.(tanıyamaz)ve bu yüzden virüsü kendi kendine ortadan kaldıramaz.Gerçekten de Hepatit C ile enfekte kişilerin ortalama %85'inde enfeksiyon kanıtları tanınmamaktadır.Kronikleşmesi (müzmin-süregen hale gelmesi) B Hepatitine göre daha fazladır.
Hepatitis D : Eksik bir virüstür,varlığını ancak Hepatit B ile sürdürebilir.Bir çeşit parazit virüstür.B hepatit virüsü yoksa ,D hepatit virüsü(Delta virüsü)de enfeksiyion yapmaz.İyi tolere edilen,gizli seyreden bir B enfeksiyonunda,D enfeksiyonu devreye girerse;daha ciddi hasar yapan,hızlı tesirli bir B enfeksiyonuna dönüşebilir.
SONUÇ OLARAK:
Aşılanmayla tamamına yakın önlenebilen bir hastalık olan B Hepatit;ülkemizde oldukça sık görülmektedir.Kronik Hepatit,Siroz ve Karaciğer Kanseri gibi ciddi hastalıklara neden olması açısından önemi büyüktür.